Kada je katolički Božić?

Verovatno biste voleli da saznate nešto više o tome kada je katolički Božić i kako se slavi. Potrudili smo se da za vas sažmemo i izdvojimo najvažnije i najinteresantnije činjenice u vezi ovog velikog hrišćanskog praznika.

Božić, odnosno praznik Hristovog rođenja simbolizuje dolazak Sina Božijeg na Zemlju. Slavi ga čitav hriščanski svet, za koji je ovo jedan od najvećih i najznačajnijih verskih praznika.

Katolički i pravoslavni Božić – veoma često čujemo ovu terminlogiju, ali šta ona, zapravo, označava i da li se i u čemu ova dva praznika razlikuju?

Ukoliko spadate u grupu onih ljudi koji misle da se ovde radi o nekom teološkom pitanju, nalazite se u zabludi. Naime, ovo je isključivo, čisto astronomsko, ili preciznije rečeno, kalendarsko pitanje.

Katolici, protestanti, kao i dobar deo pravoslavnih vernika, odnosno svi vernici koji vreme računaju po gregorijanskom kalendaru, slave Božić 25. decembra.

Božić po julijanskom kalendaru, 13 dana kasnije, tj. 7. januara slave pripadnici Srpske i Ruske pravoslavne crkve, Jerusalimska patrijaršija i Sveta gora.

Gregorijanski kalendar (uveden 1582. godine reformom pape Grgura XIII) danas se koristi u zvaničnoj upotrebi za računanje vremena u celom svetu. Iako je kod nas zvanično prihvaćen 1919. godine, SPC nastavila je da se služi starim, julijanskim kalendarom.

25. decembar gregorijanskog poklapa se sa 7. januarom julijanskog kalendara, što znači da i katolici i pravoslavci Božić slave 25. decembra, samo koristeći dva različita kalendara. Božić se slavi baš na ovaj dan jer je, prema predanju, Isus Hrist rođen 25. decembra u Vitlajemskoj pećini (štali).

Katolički Božić - običaji

Na Badnje veče i Božić, u svim hrišćanskim hramovima, čitaju se delovi Jevanđelja o rođenju Spasitelja.

Rimokatolička crkva jedina upražnjava službu koja se naziva Ponoćka i označava svetu misu koja se služi u ponoć između Badnjeg dana 24. decembra i Božića 25. decembra. Ova misa se održava u ponoć jer se veruje da baš tada iz mraka dolazi Božje svetlo.

Proslava katoličkog Božića podrazumeva i jednu izuzetno lepu tradiciju. Naime, na Badnje veče i Božić, vernici rimokatoličke veroispovesti dolaze na poklon jaslama Bogomladenca. Jasle se tradicionalno improvizuju i postavljaju u svim hramovima, ali i na trgovima, u parkovima, dvorištima kuća itd.

Ovaj običaj je podsećanje na tri kralja (ili tri mudraca) Gašpara, Melkiora i Baltazara, koji su sa Istoka, sledeći zvezdu Repaticu, stigli u Vitlajem. Prema predanju, ova najsjajnija zvezda se zaustavila tačno iznad pećine u kojoj je Isus rođen. Tri kralja su, nakon putovanja u trajanju od 40 dana, stigla na poklonjenje Bogomladencu Hristu, koga su darovali sa tri dara: zlato, tamjan i smirna.

Iako postoji više različitih tumačenja simbolike ova tri dara, mi ćemo ovde pomenuti samo jedno od njih. Prema Jevanđelju po Mateju, tamjan su mu darovali kao Bogu, zlato kao kralju i plemenitu mast – smirnu kao čoveku.

Božićni hrišćanski post traje 40 dana, što simbolično označava 40-odnevno putovanja tri kralja do Vitlejema. Božićni post se završava sa početkom praznovanja Božića.

Božićni običaji širom sveta su brojni i raznovrsni. Međutim, pored onih običaja koji su specifični za određeno područje, narod ili kuturu, geografsku širinu i vremenske prilike, postoji i nekoliko tradicija, kojih se pridržavaju svi oni koji katolički Božić slave.

Na Božić se nikada ne obavljaju kućni poslovi, poput pranja, čišćenja, šivenja…. Pomenućemo još neke običaje koje gotovo svi poštuju. Odlazak u crkvu na božićnu misu, odlazak nakon mise u čestitanje najbližim članovima porodice, kićenje jelke (u novije vreme) i slično. Pripremanje svečane božićne trpeze, sa tradicionalnim jelima oko koje se okupljaju članovi porodice itd.